دوشنبه، ۲۰ مرداد ۱۴۰۴
در دنیای پرسرعت امروز، بسیاری از افراد به دنبال راهی برای دستیابی به زندگی طولانی، شاد و معنادار هستند. کتاب "ایکیگای: راز ژاپنی زندگی طولانی و شاد" نوشته هکتور گارسیا و فرانچسک میرالس، یکی از پرفروشترین کتابهای خودیاری است که مفهوم باستانی ژاپنی "ایکیگای" را به جهان معرفی میکند. این کتاب بر اساس تحقیقات نویسندگان در جزیره اوکیناوا – جایی که بیشترین تعداد افراد بالای ۱۰۰ سال در جهان زندگی میکنند – نوشته شده و به خوانندگان کمک میکند تا دلیل وجودی خود را پیدا کنند. اگر به دنبال معنای ایکیگای هستید یا میخواهید بدانید چگونه ایکیگای خود را پیدا کنید.
ایکیگای نه تنها یک مفهوم فلسفی است، بلکه یک سبک زندگی عملی است که میتواند به افزایش طول عمر و رضایت کمک کند. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، ژاپن یکی از بالاترین امید به زندگی را دارد، و نویسندگان کتاب ادعا میکنند که ایکیگای نقش کلیدی در این مسئله ایفا میکند. در ادامه، به بررسی خلاصه کتاب، درسهای کلیدی و راهکارهای پیدا کردن ایکیگای میپردازیم.
ایکیگای (Ikigai) یک کلمه ژاپنی است که از ترکیب "ایکی" (به معنای زندگی) و "گای" (به معنای ارزش یا دلیل) تشکیل شده است. به طور ساده، ایکیگای "دلیل برای بودن" یا "چیزی که باعث میشود صبح از خواب بیدار شوید" تعریف میشود. این مفهوم ریشه در فلسفه ژاپنی دارد و به ویژه در جزیره اوکیناوا – یکی از "مناطق آبی" جهان که افراد در آن طولانیتر زندگی میکنند – رواج دارد.
در کتاب، نویسندگان ایکیگای را به عنوان تقاطع چهار عنصر اصلی توصیف میکنند:
چیزی که دوست دارید (What you love): علایق و شورهای شما.
چیزی که در آن خوب هستید (What you're good at): مهارتها و استعدادهای طبیعی.
چیزی که جهان به آن نیاز دارد (What the world needs): کمک به دیگران یا جامعه.
چیزی که میتوانید برای آن پول بگیرید (What you can be paid for): جنبه اقتصادی و حرفهای.
این چهار عنصر در یک دیاگرام ون (Venn diagram) همپوشانی دارند و نقطه مرکزی آن، ایکیگای شماست. اگر فقط چیزی را دوست داشته باشید اما در آن خوب نباشید، ممکن است به شور (Passion) برسید، اما بدون جنبه اقتصادی، ممکن است احساس کمبود کنید. نویسندگان تأکید میکنند که ایکیگای نه تنها برای کار، بلکه برای زندگی روزمره مانند باغبانی، مراقبت از خانواده یا فعالیتهای هنری適用 میشود.
طبق تحقیقات نویسندگان، افراد در اوکیناوا ایکیگای خود را در فعالیتهای ساده مانند کار در مزرعه، روابط اجتماعی قوی و رژیم غذایی سالم پیدا میکنند. این مفهوم با ایدههای غربی مانند "جریان" (Flow) میهای چیکسنتمیهای و لوگوتراپی ویکتور فرانکل همخوانی دارد، جایی که هدف زندگی در پذیرش احساسات و تمرکز بر لحظه حال نهفته است.
کتاب "ایکیگای: راز ژاپنی زندگی طولانی و شاد" در سال ۲۰۱۶ به زبان اسپانیایی منتشر شد و در سال ۲۰۱۷ به انگلیسی ترجمه گردید. نویسندگان، هکتور گارسیا (نویسنده اسپانیایی علاقهمند به فرهنگ ژاپن) و فرانچسک میرالس (نویسنده و روزنامهنگار)، سفری به روستای اوگیمی در اوکیناوا داشتند و با بیش از ۱۰۰ فرد بالای ۱۰۰ سال مصاحبه کردند.
کتاب با معرفی مفهوم ایکیگای آغاز میشود و توضیح میدهد که چرا اوکیناوا بیشترین تعداد صدسالهها (centenarians) را دارد. نویسندگان به بررسی عوامل طول عمر مانند رژیم غذایی (خوردن سبزیجات، ماهی و چای سبز)، فعالیت فیزیکی ملایم (مانند تای چی و یوگا) و روابط اجتماعی میپردازند. یکی از فصلهای کلیدی به "قوانین ایکیگای" اختصاص دارد که شامل ۱۰ اصل است:
فعال بمانید و بازنشسته نشوید.
آهسته زندگی کنید.
معده خود را تا ۸۰% پر کنید (حراماکی).
دوستان خوب داشته باشید.
هر روز ورزش کنید.
لبخند بزنید.
با طبیعت ارتباط برقرار کنید.
شکرگزار باشید.
در لحظه حال زندگی کنید.
ایکیگای خود را دنبال کنید.
نویسندگان داستانهای واقعی از افراد مسن را روایت میکنند، مانند یک زن ۱۰۲ ساله که ایکیگای خود را در مراقبت از نوهها میبیند، یا یک مرد ۱۰۰ ساله که همچنان در مزرعه کار میکند. کتاب همچنین به مفاهیم علمی مانند رزروژن (هورمون جوانی) و آنتیاکسیدانها اشاره دارد و تمرینهایی مانند رادیو تایسو (تمرین رادیویی ژاپنی) را معرفی میکند.
در بخشهای پایانی، کتاب به مقایسه ایکیگای با دیگر فلسفهها مانند وابیسابی (زیبایی در ناکاملی) و کینتسوگی (تعمیر با طلا) میپردازد و تأکید میکند که ایکیگای پویا است و میتواند تغییر کند. کتاب کوتاه (حدود ۱۹۲ صفحه) و الهامبخش است، اما برخی منتقدان آن را سطحی میدانند و میگویند بیش از حد بر داستانهای شخصی تمرکز دارد تا تحقیقات عمیق.
کتاب ایکیگای درسهای عملی زیادی برای زندگی مدرن ارائه میدهد. یکی از مهمترین درسها، اهمیت یافتن جریان (Flow) در فعالیتهاست. میهای چیکسنتمیهای، روانشناس معروف، جریان را حالتی توصیف میکند که در آن زمان متوقف میشود و فرد کاملاً غرق کار است. نویسندگان پیشنهاد میکنند برای دستیابی به جریان، وظایف را به بخشهای کوچک تقسیم کنید و از چندوظیفهای اجتناب ورزید.
درس دیگر، تمرکز بر رژیم غذایی و ورزش است. در اوکیناوا، افراد ۸۰% معده خود را پر میکنند تا از پرخوری جلوگیری کنند. رژیم غذایی شامل توفو، سبزیجات و ماهی است که غنی از آنتیاکسیدانهاست. ورزشهای ملایم مانند پیادهروی، یوگا و تای چی توصیه میشود، زیرا به حفظ تعادل بدن و ذهن کمک میکند.
روابط اجتماعی نیز کلیدی است. کتاب تأکید میکند که دوستان و خانواده مانند "موآی" (گروههای حمایتی در اوکیناوا) به کاهش استرس و افزایش شادی کمک میکنند. ویکتور فرانکل، بنیانگذار لوگوتراپی، باور دارد که معنای زندگی در پذیرش احساسات و تمرکز بر هدف نهفته است، که با ایکیگای همخوانی دارد.
درس مهم دیگر، تابآوری است. ژاپنیها با فلسفه وابیسابی، زیبایی در ناکاملی را جشن میگیرند و با کینتسوگی، شکستها را به فرصت تبدیل میکنند. کتاب پیشنهاد میکند برای افزایش تابآوری، مدیتیشن و تمرکز بر لحظه حال را تمرین کنید.
در نهایت، ایکیگای به معنای بازنشستگی نیست. افراد مسن در اوکیناوا همچنان فعال هستند، زیرا کار معنادار به آنها حس ارزشمندی میدهد. این درس برای جوامع غربی که بازنشستگی را هدف میدانند، تحولآفرین است.
پیدا کردن ایکیگای یک فرآیند شخصی است که نیاز به خوداندیشی دارد. طبق کتاب، با پاسخ به چهار سوال اصلی شروع کنید:
چه چیزی را دوست دارید؟
در چه چیزی خوب هستید؟
جهان به چه چیزی نیاز دارد؟
برای چه چیزی میتوانید پول بگیرید؟
برای پاسخ، از تمرینهای عملی استفاده کنید:
لیست علایق بنویسید: فعالیتهایی که زمان را برای شما متوقف میکند، مانند نقاشی یا آشپزی.
مهارتهای خود را ارزیابی کنید: از دوستان بازخورد بگیرید یا تستهای شخصیتی مانند ۱۶ شخصیتی بگیرید.
نیازهای جهان را شناسایی کنید: به مشکلات جامعه فکر کنید، مانند محیط زیست یا آموزش.
جنبه اقتصادی را بررسی کنید: ببینید چگونه مهارتهایتان را به شغل تبدیل کنید.
کتاب پیشنهاد میکند با فعالیتهای کوچک شروع کنید و صبور باشید. اگر ایکیگای تغییر کرد، نگران نباشید – آن پویاست. برای مثال، جین گودال، دانشمند حیات وحش، ایکیگای خود را در مطالعه شامپانزهها پیدا کرد که ترکیبی از عشق، مهارت، نیاز جهان و درآمد بود.
کتاب ایکیگای نه تنها راز طول عمر ژاپنیها را فاش میکند، بلکه راهنمایی عملی برای زندگی شاد ارائه میدهد. با دنبال کردن ایکیگای، میتوانید تعادل بین کار، زندگی و معنا را پیدا کنید. اگر به دنبال تغییر هستید، این کتاب را بخوانید و از امروز شروع کنید. ایکیگای شما منتظر کشف است. برای خرید این کتاب کافی است اینجا کلیک کنید.