اگر یک عکس بتواند مسیر تاریخ را تغییر دهد، حقیقت آن عکس تا کجا ارزش جست‌وجو دارد؟ چیمریکا (Chimerica) شاهکار لوسی کرک‌وود، یکی از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسان معاصر بریتانیا، اثری هوشمندانه و نفس‌گیر است که از تصویر مشهور «مرد مقابل تانک» در میدان تیان‌آن‌من آغاز می‌شود و مخاطب را به سفری میان چین و آمریکا، حقیقت و رسانه، قدرت و حافظه تاریخی می‌برد. این نمایشنامه که برنده چندین جایزه معتبر بین‌المللی شده، با ترجمه نازنین دیهیمی و مهدی نوری توسط نشر ماهی منتشر شده است.

معرفی کتاب

گاهی یک تصویر، از هزاران صفحه تاریخ ماندگارتر می‌شود. تصویری که در سال ۱۹۸۹ از مردی تنها در برابر ستون تانک‌های ارتش چین ثبت شد، هنوز یکی از مشهورترین عکس‌های قرن بیستم است؛ اما آن مرد چه کسی بود؟ زنده ماند یا ناپدید شد؟ آیا حقیقت این عکس هرگز آشکار خواهد شد؟

چیمریکا از همین پرسش آغاز می‌شود؛ اما خیلی زود روشن می‌شود که دغدغه لوسی کرک‌وود فقط یافتن هویت یک انسان گمنام نیست. او از دل این جست‌وجو، به یکی از مهم‌ترین مسائل جهان معاصر می‌رسد: رابطه پیچیده حقیقت، رسانه، قدرت و حافظه جمعی.

شخصیت اصلی نمایشنامه، جو شافیلد، عکاس آمریکایی و ثبت‌کننده همان تصویر تاریخی است. بیست‌وپنج سال پس از وقایع میدان تیان‌آن‌من، او سرنخی از «مرد مقابل تانک» پیدا می‌کند و راهی سفری می‌شود که از آمریکا تا چین ادامه دارد. اما هرچه بیشتر پیش می‌رود، مرز میان واقعیت، روایت رسانه‌ای و حقیقت تاریخی مبهم‌تر می‌شود.

لوسی کرک‌وود با مهارتی کم‌نظیر، دو ابرقدرت قرن بیست‌ویکم را در برابر یکدیگر قرار می‌دهد؛ آمریکا، سرزمین آزادی رسانه و سرمایه‌داری، و چین، قدرتی که توسعه اقتصادی را با کنترل سیاسی درآمیخته است. عنوان نمایشنامه نیز از ترکیب دو واژه China و America ساخته شده؛ اصطلاحی که اقتصاددانان برای توصیف وابستگی متقابل این دو کشور به کار برده‌اند. اما در نگاه نویسنده، «چیمریکا» فقط یک مفهوم اقتصادی نیست؛ بلکه استعاره‌ای از جهانی است که در آن حقیقت، سیاست و منافع بیش از هر زمان دیگری در هم تنیده‌اند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، چندلایه بودن روایت است. این اثر هم یک نمایشنامه سیاسی است، هم یک تریلر معمایی، هم روایتی درباره روزنامه‌نگاری و هم تأملی فلسفی درباره این پرسش که آیا انسان امروز هنوز می‌تواند به حقیقت دست پیدا کند یا تنها با روایت‌هایی مواجه است که قدرت‌ها برای او ساخته‌اند.

کرک‌وود از شخصیت‌هایش برای بیان شعارهای سیاسی استفاده نمی‌کند. آن‌ها انسان‌هایی واقعی‌اند؛ با تردیدها، شکست‌ها، آرزوها و تناقض‌هایشان. همین ویژگی باعث می‌شود حتی بحث‌های پیچیده درباره سیاست جهانی، رسانه و اقتصاد نیز کاملاً زنده، دراماتیک و تأثیرگذار باقی بمانند.

از نظر ساختار نمایشی، چیمریکا اثری بسیار مدرن است. روایت میان زمان‌ها و مکان‌های مختلف حرکت می‌کند، صحنه‌ها با ریتمی سینمایی پیش می‌روند و دیالوگ‌ها هوشمند، پرکشش و چندلایه‌اند. این ویژگی‌ها باعث شده نمایشنامه علاوه بر موفقیت در انتشار، در اجراهای صحنه‌ای نیز با استقبال گسترده روبه‌رو شود و جوایز مهمی از جمله Evening Standard Award و Critics' Circle Award را از آن خود کند.

ترجمه نازنین دیهیمی و مهدی نوری نیز توانسته زبان دقیق، پرشتاب و هوشمندانه متن اصلی را با کیفیتی مثال‌زدنی به فارسی منتقل کند. نسخه نشر ماهی یکی از بهترین ترجمه‌های نمایشنامه‌های معاصر است و برای علاقه‌مندان ادبیات نمایشی، روزنامه‌نگاری، سیاست و روابط بین‌الملل، اثری خواندنی و ماندگار به شمار می‌آید.

اگر از آثاری لذت می‌برید که علاوه بر روایت جذاب، ذهن شما را درباره رسانه، قدرت، حقیقت، تاریخ و سیاست جهانی به چالش می‌کشند، چیمریکا از آن کتاب‌هایی است که مدت‌ها پس از پایان مطالعه، همچنان در ذهن شما ادامه پیدا خواهد کرد.

مشخصات کتاب

• نام کتاب: چیمریکا

• عنوان اصلی: Chimerica

• نویسنده: لوسی کرک‌وود (Lucy Kirkwood)

• مترجمان: نازنین دیهیمی، مهدی نوری

• ناشر: ماهی

• موضوع: نمایشنامه، ادبیات معاصر، سیاست، روابط بین‌الملل

• گونه اثر: نمایشنامه

• تعداد صفحات: ۱۹۶ صفحه

• قطع: رقعی

• نوع جلد: شومیز