آیا مرز روشنی میان واقعیت، خاطره و افسانه وجود دارد؟ در خیابان مینتولاسا (Pe strada Mântuleasa) اثر میرچا الیاده، نویسنده، اسطورهشناس و فیلسوف برجسته رومانیایی، رمانی رازآلود و چندلایه است که با تلفیق تاریخ، اسطوره، خاطره و خیال، خواننده را به سفری شگفتانگیز در دل روایتهای تودرتو میبرد. الیاده در این اثر، با مهارتی کمنظیر نشان میدهد که داستانها تنها روایت گذشته نیستند، بلکه راهی برای فهم حقیقت و هویت انساناند. این کتاب با ترجمه گلاره جمشیدی توسط نشر نو منتشر شده است.
گاهی یک داستان، تنها یک داستان نیست؛ بلکه دری است به جهانی که در آن زمان، واقعیت و خیال دیگر از هم قابل تشخیص نیستند.
رمان در خیابان مینتولاسا با بازجویی مردی سالخورده به نام فاریما آغاز میشود؛ معلم بازنشستهای که به دلایلی نامعلوم توسط مأموران حکومت کمونیستی رومانی احضار شده است. اما بهجای پاسخهای مستقیم، او شروع به تعریف داستانهایی میکند که ظاهراً هیچ ارتباطی با پرسشهای بازجویان ندارند. هر روایت، دروازهای به روایتی دیگر میشود و خواننده را به سفری میان گذشته، اسطوره، رؤیا و واقعیت میبرد.
میرچا الیاده، که بیشتر با پژوهشهایش در زمینه تاریخ ادیان و اسطورهشناسی شناخته میشود، در این رمان نیز همان دغدغههای فکری خود را در قالب داستان بیان میکند. او نشان میدهد که انسان، حتی در جهان مدرن و عقلگرا، همچنان با اسطورهها، نمادها و روایتهایی زندگی میکند که معنای هستی را برایش میسازند.
یکی از ویژگیهای برجسته در خیابان مینتولاسا، ساختار روایی پیچیده و در عین حال جذاب آن است. داستانها در دل یکدیگر شکل میگیرند و هرچه پیش میرویم، مرز میان حقیقت تاریخی، خاطره شخصی و خیال محوتر میشود. خواننده مدام از خود میپرسد: آیا این روایتها واقعیاند یا تنها ساخته ذهن راوی؟
الیاده با زبانی شاعرانه و فضایی رازآلود، شهری را به تصویر میکشد که گذشته آن هرگز از بین نرفته است. خیابانها، خانهها و آدمها حامل خاطرات و رازهایی هستند که با روایت شدن، دوباره جان میگیرند. به همین دلیل، کتاب تنها یک رمان تاریخی یا فانتزی نیست؛ بلکه تأملی عمیق درباره قدرت روایت، حافظه، زمان و هویت انسان است.
در لایههای زیرین اثر، نقدی ظریف بر فضای بسته و کنترلگر حکومتهای توتالیتر نیز دیده میشود. در جهانی که حقیقت رسمی بر همهچیز سایه انداخته، داستان گفتن به شکلی از مقاومت، حفظ حافظه و دفاع از آزادی تخیل تبدیل میشود.
ترجمه گلاره جمشیدی نیز توانسته فضای شاعرانه، فلسفی و چندلایه نثر الیاده را با زبانی روان و وفادار به متن اصلی به فارسی منتقل کند. نسخه نشر نو انتخابی ارزشمند برای علاقهمندان ادبیات اندیشهورز، رمانهای فلسفی و آثار نویسندگانی است که مرز میان واقعیت و اسطوره را از نو تعریف میکنند.
اگر از آثار خورخه لوئیس بورخس، ایتالو کالوینو، اومبرتو اکو یا دیگر رمانهایی که با زمان، حافظه و روایت بازی میکنند لذت میبرید، در خیابان مینتولاسا تجربهای متفاوت و فراموشنشدنی برای شما خواهد بود.
نام کتاب: در خیابان مینتولاسا
عنوان اصلی: Pe strada Mântuleasa
نویسنده: میرچا الیاده (Mircea Eliade)
مترجم: گلاره جمشیدی
ناشر: نشر نو
موضوع: رمان فلسفی، ادبیات رومانی، رئالیسم جادویی
گونه اثر: رمان
تعداد صفحات: ۲۸۰ صفحه
قطع: رقعی
نوع جلد: شومیز