چرا کوئنتین تارانتینو با وجود ساخت فیلمهای نسبتاً کم، یکی از تأثیرگذارترین فیلمسازان تاریخ سینمای معاصر به شمار میرود؟ چه چیزی باعث شده آثار او، از سگهای انباری و داستان عامهپسند تا بیل را بکش و حرامزادههای لعنتی، به آثاری مرجع در سینمای جهان تبدیل شوند؟ تارانتینو اثر علی روحانی، کتابی تحلیلی و فشرده است که با نگاهی سینمایی و فلسفی، جهان فکری، سبک روایی و زبان بصری این کارگردان آمریکایی را بررسی میکند. این اثر در مجموعه مطالعات سینمایی توسط نشر سینا منتشر شده است.
کمتر فیلمسازی را میتوان یافت که به اندازه کوئنتین تارانتینو مرز میان سینمای عامهپسند و سینمای هنری را جابهجا کرده باشد. او فیلمهایی میسازد که هم مخاطبان عادی را سرگرم میکنند و هم سالها موضوع تحلیل منتقدان، پژوهشگران و دانشجویان سینما باقی میمانند. اما راز این ماندگاری چیست؟
علی روحانی در کتاب تارانتینو تلاش میکند به همین پرسش پاسخ دهد. او بهجای مرور صرف زندگی یا فیلمهای این کارگردان، به سراغ ساختار فکری و زیباییشناسی آثارش میرود و نشان میدهد که جهان سینمایی تارانتینو چگونه از دل ارجاعات سینمایی، ادبیات عامهپسند، فرهنگ پاپ، فلسفه معاصر و بازی با روایت شکل گرفته است.
نویسنده ابتدا تصویری از مسیر حرفهای تارانتینو ارائه میدهد؛ فیلمسازی که بدون تحصیلات آکادمیک سینما، با تکیه بر سالها تماشای فیلم و شناخت عمیق تاریخ سینما، به یکی از مهمترین مؤلفان نسل خود تبدیل شد. سپس با بررسی مهمترین آثار او، عناصر ثابت سینمایش را تحلیل میکند؛ از روایتهای غیرخطی و دیالوگهای طولانی و بهیادماندنی گرفته تا خشونت اغراقآمیز، شوخطبعی سیاه، موسیقی، ارجاعات بینامتنی و شخصیتهایی که هرکدام جهانبینی ویژهای دارند.
یکی از جذابترین بخشهای کتاب، تحلیل مفهوم پستمدرنیسم در سینمای تارانتینو است. نویسنده نشان میدهد که چگونه این کارگردان با کنار هم قرار دادن سبکها، ژانرها و ارجاعات گوناگون، جهانی خلق میکند که در آن مرز میان نقلقول، بازآفرینی و خلاقیت از میان میرود. در این نگاه، هر فیلم تارانتینو گفتوگویی است با تاریخ سینما و حافظه جمعی مخاطبان.
کتاب همچنین به این موضوع میپردازد که چرا شخصیتهای تارانتینو، حتی در دل خشونت و جنایت، فراموشنشدنی هستند. نویسنده توضیح میدهد که قدرت این شخصیتها تنها در کنشهایشان نیست، بلکه در زبان، گفتوگوها و شیوه حضورشان در قاب شکل میگیرد؛ ویژگیای که امضای سینمای تارانتینو محسوب میشود.
برخلاف بسیاری از کتابهایی که تنها به تحسین این فیلمساز میپردازند، علی روحانی نگاهی تحلیلی و انتقادی دارد. او ضمن اشاره به نوآوریهای تارانتینو، محدودیتها و چالشهای سینمایش را نیز بررسی میکند و تلاش میکند تصویری متوازن از جایگاه او در تاریخ سینمای معاصر ارائه دهد.
نثر کتاب روان، فشرده و مناسب مطالعه علاقهمندان سینماست. اگرچه حجم آن نسبتاً کم است، اما نویسنده توانسته مهمترین مباحث مربوط به سبک و جهانبینی تارانتینو را به شکلی منسجم و قابل فهم بیان کند. به همین دلیل، این اثر هم برای دانشجویان سینما و هم برای مخاطبانی که میخواهند با نگاه تحلیلیتری فیلمهای تارانتینو را ببینند، انتخابی ارزشمند است.
اگر به کارگردانی، نقد فیلم، مطالعات سینمایی، سینمای آمریکا و آثار کوئنتین تارانتینو علاقه دارید، تارانتینو نوشته علی روحانی کتابی است که میتواند نگاه شما را به یکی از تأثیرگذارترین فیلمسازان معاصر عمیقتر و دقیقتر کند.
نام کتاب: تارانتینو
نویسنده: علی روحانی
ناشر: سینا
مجموعه: مطالعات سینمایی
موضوع: نقد سینما، کارگردانی، مطالعات سینمایی
گونه اثر: پژوهشی، تحلیلی
تعداد صفحات: ۱۰۹ صفحه
قطع: رقعی
نوع جلد: شومیز