کتاب دادگسترها اثر آلبر کامو | ترجمه ابوالحسن نجفی | نشر بهسخن
دادگسترها (Les Justes) یکی از مهمترین نمایشنامههای آلبر کامو، نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات، است؛ اثری که با الهام از رویدادی واقعی در روسیه تزاری، مسئلهای بنیادین را پیش روی خواننده میگذارد: آیا میتوان برای رسیدن به عدالت، دست به خشونت زد؟ کامو در این نمایشنامه، بدون صدور حکم یا دفاع از هیچ ایدئولوژی، مرزهای اخلاق، انقلاب، آزادی، ترور و مسئولیت فردی را به چالش میکشد. ترجمه ابوالحسن نجفی نیز از دقیقترین و ماندگارترین برگردانهای فارسی این اثر محسوب میشود.
معرفی کتاب
اگر روزی میان عدالت و جان یک انسان بیگناه مجبور به انتخاب شوید، کدام را برمیگزینید؟ شاید این پرسش در نگاه اول فرضی و دور از زندگی روزمره به نظر برسد، اما آلبر کامو در دادگسترها نشان میدهد که تاریخ بارها انسانها را در برابر چنین انتخابهایی قرار داده است؛ انتخابهایی که پاسخ آنها نهتنها سرنوشت افراد، بلکه مسیر یک جامعه را تغییر دادهاند.
نمایشنامه دادگسترها بر پایه ماجرای واقعی ترور «سرگئی الکساندرویچ»، دوک بزرگ روسیه، در سال ۱۹۰۵ نوشته شده است. اما کامو به دنبال بازسازی یک واقعه تاریخی نیست. او این رخداد را به بستری برای طرح یکی از مهمترین دغدغههای فلسفی خود تبدیل میکند: آیا هدفی عادلانه، هر وسیلهای را توجیه میکند؟
در مرکز داستان، گروهی از انقلابیون قرار دارند که برای مبارزه با استبداد، تصمیم به انجام یک ترور سیاسی گرفتهاند. بااینحال، آنچه نمایشنامه را به اثری ماندگار تبدیل میکند، خودِ عملیات نیست؛ بلکه گفتوگوها، تردیدها و کشمکشهای اخلاقی شخصیتهاست. هر یک از آنان برداشت متفاوتی از عدالت، آزادی، خشونت و مسئولیت دارد و همین تفاوتها، نمایشنامه را از یک اثر سیاسی صرف فراتر میبرد.
کامو برخلاف بسیاری از نویسندگان سیاسی، نه در پی ستایش انقلاب است و نه در پی محکوم کردن آن. او به جای ارائه پاسخ، خواننده را وادار میکند تا درباره مرز میان آرمانگرایی و تعصب، میان فداکاری و خشونت و میان عدالت و انتقام بیندیشد. همین رویکرد است که باعث شده دادگسترها دههها پس از انتشار، همچنان در دانشگاهها، محافل فلسفی و صحنههای تئاتر جهان خوانده و اجرا شود.
این نمایشنامه را نمیتوان جدا از جهانبینی آلبر کامو فهمید. نویسندهای که در آثاری چون بیگانه، طاعون، افسانه سیزیف و انسان طاغی نیز همواره به نسبت میان آزادی، اخلاق و مسئولیت انسان پرداخته است. دادگسترها از این نظر، حلقهای مهم در اندیشه کامو محسوب میشود؛ زیرا پرسشهایی را که او در آثار فلسفی خود مطرح میکند، این بار در قالب شخصیتهایی زنده و موقعیتهایی دراماتیک پیش روی مخاطب قرار میدهد.
ترجمه ابوالحسن نجفی نیز یکی از دلایل ماندگاری این کتاب در زبان فارسی است. نجفی، که از برجستهترین مترجمان ادبیات فرانسه به شمار میرود، توانسته لحن دقیق، ایجاز و گفتوگوهای پرتنش کامو را با زبانی روان و وفادار به متن اصلی منتقل کند؛ ویژگیای که مطالعه نمایشنامه را برای خواننده فارسیزبان لذتبخشتر و قابلفهمتر کرده است.
دادگسترها کتابی نیست که صرفاً برای علاقهمندان نمایشنامه نوشته شده باشد. اگر به فلسفه، اخلاق، اندیشه سیاسی، تاریخ انقلابها، ادبیات اگزیستانسیالیستی یا آثار آلبر کامو علاقه دارید، این اثر میتواند یکی از تأملبرانگیزترین تجربههای خواندن شما باشد؛ زیرا در پایان کتاب، بیش از آنکه پاسخ در اختیار داشته باشید، با پرسشهایی عمیقتر درباره انسان، عدالت و مسئولیت روبهرو خواهید شد.
مشخصات کتاب
نام کتاب: دادگسترها
عنوان اصلی: Les Justes
نویسنده: آلبر کامو (Albert Camus)
مترجم: ابوالحسن نجفی
ناشر: بهسخن
موضوع: نمایشنامه، ادبیات فرانسه، فلسفه، اخلاق، اندیشه سیاسی
گونه اثر: نمایشنامه فلسفی
زبان اصلی: فرانسوی