کتاب در ستایش ژان دارک اثر کریستین دو پیزان، تنها یک منظومه در ستایش قهرمان ملی فرانسه نیست؛ بلکه سندی ادبی و تاریخی از لحظه‌ای سرنوشت‌ساز در اروپای قرون وسطی است. این اثر که آخرین نوشته کریستین دو پیزان، نخستین نویسنده حرفه‌ای زن اروپا، به شمار می‌آید، در سال ۱۴۲۹ و هم‌زمان با پیروزی‌های ژان دارک سروده شد و از نخستین روایت‌های ادبی درباره این شخصیت تاریخی است. این منظومه با ترجمه علیرضا اسماعیل‌پور توسط نشر ماهی منتشر شده است.

معرفی کتاب

پیش از آنکه ژان دارک به اسطوره، قدیس یا قهرمان ملی فرانسه تبدیل شود، زنی شاعر او را دید، باور کرد و درباره‌اش نوشت. در ستایش ژان دارک تنها چند ماه پس از پیروزی‌های تاریخی ژان سروده شد؛ زمانی که هنوز سرنوشت او به محاکمه، اعدام و قدیس‌شدن گره نخورده بود. همین فاصله اندک میان رخدادهای تاریخی و زمان نگارش، این منظومه را به یکی از ارزشمندترین اسناد ادبی درباره ژان دارک تبدیل کرده است.

اهمیت این کتاب فقط به شخصیت ژان دارک محدود نمی‌شود. نویسنده آن، کریستین دو پیزان، جایگاهی کم‌نظیر در تاریخ ادبیات اروپا دارد. او را نخستین زنی می‌دانند که نویسندگی را به‌عنوان حرفه برگزید و از راه قلم امرار معاش کرد؛ نویسنده‌ای که قرن‌ها پیش از شکل‌گیری جنبش‌های مدرن دفاع از حقوق زنان، در آثار خود به نقد زن‌ستیزی و دفاع از شأن و توانایی زنان پرداخت. از این منظر، ستایش ژان دارک برای او صرفاً ستایش یک فرمانده نظامی نیست، بلکه تأییدی بر توانایی زنی است که نظم فکری و اجتماعی زمانه خود را به چالش کشید.

آنچه این منظومه را از زندگی‌نامه‌های متأخر ژان دارک متمایز می‌کند، نگاه معاصر نویسنده به رویدادهاست. کریستین دو پیزان از فاصله چند قرن به گذشته نگاه نمی‌کند؛ او شاهد روزگاری است که فرانسه زیر فشار جنگ صدساله قرار دارد و ظهور دخترکی روستایی، امید را به جامعه‌ای خسته بازگردانده است. بنابراین کتاب، علاوه بر ارزش ادبی، بازتابی از احساسات، آرزوها و فضای فکری جامعه فرانسه در یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ این کشور نیز هست.

از نظر ادبی، در ستایش ژان دارک را نباید با یک روایت تاریخی یا زندگی‌نامه اشتباه گرفت. این اثر یک منظومه ستایش‌نامه است؛ شعری بلند که با زبان نمادین و لحن حماسی، بیش از آنکه در پی گزارش جزئیات باشد، می‌خواهد شکوه، امید و ایمان نهفته در شخصیت ژان دارک را به تصویر بکشد. به همین دلیل، ارزش کتاب در شناخت نگاه شاعر به قهرمان است، نه صرفاً بازگویی زندگی او.

ترجمه علیرضا اسماعیل‌پور نیز کوشیده است ضمن حفظ لحن شاعرانه متن، فضای تاریخی و فرهنگی اثر را برای خواننده فارسی‌زبان روشن کند. انتشار این کتاب در مجموعه آثار کلاسیک نشر ماهی نیز نشان می‌دهد که با اثری روبه‌رو هستیم که اهمیت آن تنها به تاریخ فرانسه محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از میراث ادبی و فکری اروپا به شمار می‌رود.

اگر به ادبیات قرون وسطی، تاریخ اروپا، شعر کلاسیک، مطالعات زنان، زندگی ژان دارک یا تاریخ اندیشه غرب علاقه دارید، در ستایش ژان دارک کتابی است که ارزش آن بسیار فراتر از حجم اندکش است. این اثر، صدای زنی را از شش قرن پیش به گوش می‌رساند که در روزگاری مردسالار، نه‌تنها قلم به دست گرفت، بلکه قهرمانی زن را شایسته جاودانه شدن در ادبیات دانست.

مشخصات کتاب

• نام کتاب: در ستایش ژان دارک

• نویسنده: کریستین دو پیزان

• مترجم: علیرضا اسماعیل‌پور

• ناشر: ماهی

• موضوع: شعر کلاسیک جهان، ادبیات قرون وسطی، تاریخ فرانسه، مطالعات زنان

• گونه اثر: منظومه

• تعداد صفحات: ۹۶ صفحه

• قطع: جیبی

• نوع جلد: شومیز