کتاب سرگذشت هنر در تمدن اسلامی اثر حسن بلخاری قهی، پژوهشی جامع درباره خاستگاه، تحول و جایگاه هنر در جهان اسلام است. نویسنده با تکیه بر منابع تاریخی، فلسفی و هنری، نشان میدهد که هنر اسلامی چگونه در پیوند با جهانبینی توحیدی، عرفان، حکمت و فرهنگ مسلمانان شکل گرفته و در شاخههایی چون معماری، خوشنویسی، نگارگری و هنرهای تزیینی به اوج رسیده است. این کتاب توسط نشر سوره مهر منتشر شده و از آثار شاخص در حوزه فلسفه و تاریخ هنر اسلامی به شمار میرود.
هنر اسلامی را نمیتوان تنها با توصیف بناهای باشکوه، کاشیکاریهای چشمنواز یا خطوط خوشنویسی شناخت. آنچه این هنر را از بسیاری از سنتهای هنری جهان متمایز میکند، ریشههای عمیق فلسفی، معنوی و فرهنگی آن است. سرگذشت هنر در تمدن اسلامی نوشته حسن بلخاری قهی، تلاشی است برای فهم این بنیانهای فکری و بررسی مسیری که هنر در تمدن اسلامی طی کرده است.
بلخاری در این اثر، هنر اسلامی را صرفاً مجموعهای از آثار تاریخی نمیداند، بلکه آن را جلوهای از جهانبینی اسلامی معرفی میکند؛ جهانی که در آن، زیبایی با حقیقت، معنویت و توحید پیوندی ناگسستنی دارد. او با رویکردی میانرشتهای، از تاریخ، فلسفه، زیباییشناسی، عرفان و مطالعات تمدنی بهره میگیرد تا نشان دهد چگونه اندیشه اسلامی در طول قرنها، زبان ویژهای برای آفرینش هنری پدید آورده است.
کتاب با بررسی شکلگیری تمدن اسلامی آغاز میشود و سپس به مهمترین شاخههای هنر اسلامی، از جمله معماری، خوشنویسی، تذهیب، نگارگری، هنرهای تزیینی و صنایع دستی میپردازد. نویسنده در هر بخش، علاوه بر معرفی ویژگیهای هنری، به مبانی فکری و فرهنگی شکلگیری آنها نیز توجه دارد و توضیح میدهد که چرا هنر اسلامی بیش از آنکه بر بازنمایی طبیعت تکیه کند، به سوی نمادپردازی، هندسه، تناسب و تجلی معنا گرایش یافته است.
یکی از نقاط قوت کتاب، پیوند میان تاریخ و تحلیل است. بلخاری تنها به روایت سیر تاریخی هنر اسلامی بسنده نمیکند، بلکه عوامل مؤثر بر شکوفایی یا دگرگونی آن را نیز بررسی میکند. از تأثیر قرآن و تعالیم اسلامی گرفته تا نقش حکمت، عرفان، علوم و تعامل تمدن اسلامی با دیگر فرهنگها، همگی در قالب تحلیلی منسجم مورد توجه قرار گرفتهاند.
نثر کتاب، با وجود برخورداری از پشتوانه علمی، روان و قابلفهم است و همین ویژگی باعث شده سرگذشت هنر در تمدن اسلامی هم برای دانشجویان رشتههای هنر، فلسفه و معماری سودمند باشد و هم برای علاقهمندان به فرهنگ و تمدن اسلامی. این اثر علاوه بر معرفی تاریخ هنر، مخاطب را به درکی عمیقتر از رابطه میان زیبایی، ایمان و اندیشه در تمدن اسلامی میرساند.
اگر به تاریخ هنر، هنر اسلامی، فلسفه هنر، معماری اسلامی، زیباییشناسی و مطالعات تمدن اسلامی علاقه دارید، سرگذشت هنر در تمدن اسلامی یکی از منابع ارزشمند و قابلاعتماد برای شناخت مبانی و سیر تحول هنر در جهان اسلام است.
نام کتاب: سرگذشت هنر در تمدن اسلامی
نویسنده: حسن بلخاری قهی
ناشر: سوره مهر
موضوع: تاریخ هنر اسلامی، فلسفه هنر، تمدن اسلامی
گونه اثر: پژوهشی / هنر
تعداد صفحات: ۲۴۰ صفحه
قطع: رقعی
نوع جلد: شومیز