کتاب شهر گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌های شکسته؛ تلاشی برای شناخت اصفهان اثر محمود فروزبخش، نگاهی متفاوت به اصفهان دارد؛ نگاهی که این شهر را نه صرفاً مجموعه‌ای از بناهای باشکوه و جاذبه‌های گردشگری، بلکه موجودی زنده با تاریخی پیچیده، هویتی چندلایه و تناقض‌هایی عمیق می‌بیند. نویسنده با زبانی روان و تحلیلی، از دل تاریخ، فرهنگ، معماری و زندگی روزمره اصفهان، تصویری فراتر از کلیشه‌های رایج ارائه می‌دهد و مخاطب را به شناخت دوباره یکی از مهم‌ترین شهرهای تمدنی ایران دعوت می‌کند. این اثر با مقدمه محسن‌حسام مظاهری توسط نشر آرما منتشر شده است.

معرفی کتاب

اصفهان را بارها «نصف جهان» نامیده‌اند؛ اما آیا این عنوان، امروز نیز می‌تواند حقیقت این شهر را بازگو کند؟ آیا اصفهان را فقط باید در گنبدهای فیروزه‌ای، میدان نقش جهان و پل‌های تاریخی‌اش جست‌وجو کرد، یا پشت این تصویر باشکوه، شهری دیگر با روایت‌ها، زخم‌ها و دگرگونی‌های کمتر دیده‌شده وجود دارد؟ شهر گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌های شکسته از همین پرسش آغاز می‌شود؛ کتابی که می‌کوشد چهره واقعی اصفهان را از خلال تاریخ، فرهنگ و زیست اجتماعی آن آشکار کند.

محمود فروزبخش در این اثر، برخلاف بسیاری از کتاب‌های معرفی اصفهان که به توصیف بناها، آثار تاریخی یا جاذبه‌های گردشگری محدود می‌شوند، شهر را همچون پدیده‌ای فرهنگی و زنده مطالعه می‌کند. او معتقد است برای شناخت اصفهان، تنها دیدن مسجد شیخ لطف‌الله، میدان نقش جهان یا سی‌وسه‌پل کافی نیست؛ باید لایه‌های تاریخی، ذهنیت جمعی، حافظه فرهنگی و تجربه زیسته مردمانی را شناخت که این شهر را در طول قرن‌ها ساخته‌اند و تغییر داده‌اند.

عنوان کتاب نیز هوشمندانه انتخاب شده است. «گنبدهای فیروزه‌ای» یادآور شکوه معماری و میراث هنری اصفهان است و «کاشی‌های شکسته» استعاره‌ای از گسست‌ها، فرسایش‌ها و چالش‌هایی است که این شهر در دوران معاصر با آن‌ها روبه‌رو شده است. همین دو تصویر، چارچوب فکری نویسنده را شکل می‌دهند؛ نگاهی که نه شیفته گذشته است و نه صرفاً منتقد امروز، بلکه می‌کوشد نسبت میان میراث، هویت و زندگی معاصر را دوباره بازخوانی کند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، پرهیز از روایت‌های احساساتی یا صرفاً ستایش‌آمیز درباره اصفهان است. فروزبخش با حفظ احترام به جایگاه تاریخی این شهر، از طرح پرسش‌های انتقادی نیز پرهیز نمی‌کند. او نشان می‌دهد چگونه تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، سیمای اصفهان را در دوره‌های مختلف دگرگون کرده‌اند و چرا شناخت این شهر، بدون توجه به این دگرگونی‌ها، شناختی ناقص خواهد بود.

نثر کتاب نیز در موفقیت آن نقش مهمی دارد. نویسنده زبان پژوهشی را با روایت‌گری درهم آمیخته است؛ به همین دلیل، کتاب هم برای پژوهشگران تاریخ و فرهنگ شهری ارزشمند است و هم برای خوانندگانی که می‌خواهند اصفهان را فراتر از بروشورهای گردشگری بشناسند. خواننده در هر فصل، با مجموعه‌ای از روایت‌ها، تحلیل‌ها و تأملات روبه‌رو می‌شود که تصویری انسانی‌تر و واقعی‌تر از این شهر ارائه می‌دهند.

در سال‌های اخیر، کتاب‌های بسیاری درباره تاریخ و معماری اصفهان منتشر شده‌اند، اما شهر گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌های شکسته جایگاهی متفاوت دارد؛ زیرا موضوع اصلی آن نه بناها، بلکه «خودِ شهر» است؛ شهری که هم‌زمان حامل شکوه تمدنی، خاطره تاریخی، تغییرات اجتماعی و دغدغه‌های امروز ایران است. همین نگاه میان‌رشته‌ای، کتاب را به اثری ارزشمند در حوزه مطالعات شهری، فرهنگ و هویت ایرانی تبدیل کرده است.

اگر به تاریخ اصفهان، فرهنگ ایرانی، مطالعات شهری، هویت فرهنگی، معماری ایران و جامعه‌شناسی شهر علاقه دارید، این کتاب می‌تواند تصویری عمیق‌تر، واقع‌بینانه‌تر و اندیشمندانه‌تر از یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران پیش روی شما بگذارد؛ تصویری که پس از پایان کتاب، نگاهتان به اصفهان را برای همیشه تغییر خواهد داد.

مشخصات کتاب

• نام کتاب: شهر گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌های شکسته؛ تلاشی برای شناخت اصفهان

• نویسنده: محمود فروزبخش

• مقدمه: محسن‌حسام مظاهری

• ناشر: آرما

• موضوع: اصفهان‌شناسی، مطالعات شهری، فرهنگ و تاریخ ایران

• گونه اثر: پژوهشی

• تعداد صفحات: ۱۹۲ صفحه

• قطع: رقعی

• نوع جلد: شومیز