مفهوم امر زیباشناختی نوشته جیمز شلی، فیلسوف معاصر و استاد فلسفه هنر، یکی از مدخل‌های مهم دانشنامه فلسفه استنفورد است که به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های زیبایی‌شناسی می‌پردازد: «امر زیباشناختی دقیقاً به چه معناست؟» این کتاب با ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی و انتشار نشر ققنوس، ضمن مرور دیدگاه‌های فیلسوفانی چون کانت، هیوم و فرانک سیبلی، تحول مفهوم امر زیباشناختی در فلسفه هنر معاصر را بررسی می‌کند و تصویری فشرده اما دقیق از یکی از مهم‌ترین مباحث فلسفه هنر ارائه می‌دهد.

معرفی کتاب

در زبان روزمره، واژه «زیباشناختی» معمولاً برای توصیف هر چیز زیبا یا خوشایند به کار می‌رود، اما در فلسفه، این مفهوم دامنه‌ای بسیار گسترده‌تر و پیچیده‌تر دارد. جیمز شلی در این کتاب نشان می‌دهد که چرا تعریف «امر زیباشناختی» طی دو قرن گذشته به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات فلسفه هنر تبدیل شده است.

نویسنده بحث را از یک تعریف ساده آغاز نمی‌کند، زیرا اساساً معتقد است چنین تعریفی وجود ندارد. او به جای ارائه پاسخی قطعی، خواننده را با تاریخ شکل‌گیری این مفهوم همراه می‌کند؛ از زمانی که زیبایی محور اصلی مباحث زیبایی‌شناسی بود تا دوره‌ای که تجربه زیباشناختی، داوری هنری و ادراک آثار هنری به موضوع اصلی فیلسوفان تبدیل شد.

یکی از ویژگی‌های ارزشمند این اثر آن است که به اختلاف‌نظرهای موجود میان فیلسوفان وفادار می‌ماند. کتاب توضیح می‌دهد که چرا برخی متفکران، امر زیباشناختی را ویژگی خودِ اثر هنری می‌دانند، در حالی که گروهی دیگر آن را به تجربه مخاطب یا شیوه مواجهه با اثر نسبت می‌دهند. به همین دلیل، خواننده صرفاً با مجموعه‌ای از نظریه‌ها روبه‌رو نیست، بلکه با روند شکل‌گیری یک مسئله فلسفی آشنا می‌شود.

با وجود حجم کم کتاب، مباحثی مانند تجربه زیباشناختی، داوری زیبایی، فلسفه هنر، نقد هنری، ارزش هنری و نسبت هنر با ادراک با دقت و انسجام مطرح شده‌اند. همین ویژگی باعث شده این اثر سال‌ها به‌عنوان یکی از مدخل‌های مرجع در دانشنامه فلسفه استنفورد مورد استفاده دانشجویان و پژوهشگران فلسفه قرار گیرد.

ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی نیز تلاش کرده زبان تخصصی متن را بدون پیچیدگی غیرضروری به فارسی منتقل کند. نتیجه، کتابی است که هم برای دانشجویان فلسفه و هنر منبعی معتبر محسوب می‌شود و هم برای خوانندگانی که می‌خواهند با یکی از مهم‌ترین مفاهیم فلسفه هنر معاصر آشنا شوند، نقطه شروع مناسبی است.

مشخصات کتاب

• نام کتاب: مفهوم امر زیباشناختی

• عنوان مجموعه: دانشنامه فلسفه استنفورد (جلد ۷۱)

• نویسنده: جیمز شلی (James Shelley)

• مترجم: محمدرضا ابوالقاسمی

• ناشر: ققنوس

• موضوع: فلسفه هنر، زیبایی‌شناسی، فلسفه معاصر، نظریه هنر

• تعداد صفحات: ۷۲ صفحه

• قطع: رقعی

• نوع جلد: شومیز

• شابک: 9786002782939